DAMITMA HİKAYESİ. BİR BRANDY DOĞUYOR!

Aslında yöntemim biraz ters oldu. Damıtmadan önce alkol üretmeyi, fermantasyon sürecini anlatsam daha mantıklı olacaktı ama istek yüzünden damıtmadan başlıyorum.  Herşeyimi aksatan İstanbul macerası yüzünden şaraplarımla ilgilenememiştim ve sonucunda 2 tane 19luk damacanam az da olsa hava alıp, ucundanda olsa sirkleşme yapmıştı. Bende kıyamadım dökmeye, belki damıtım deyip, garajda bir köşeye bıraktım. Gel zaman, git zaman ekim ayına kadar sürüklendi. Aşağıda bakır boruları görüce aklıma geldi, haydi deyip koyuldum işe.

UYARI:
İlk olarak alkolden bahsetmek istiyorum. Bildiğimiz gibi alkol türleri çok geniş olsa da bizi 2 mono alkol ilgilendiriyor; etil alkol (etanol C₂H₅-OH) ve metil alkol (metanol CH₃-OH).  Etanol bizim içkilerimizde, ilkyardımda, şuruplarda vb karşımıza çıkan zehirsiz (zararsız demiyorum, kimse kendini kandırmasım :) ) alkol ama bunun yanında yakıt/yakıt katkısı ve başta boya sanayii olmak üzere, sanayide kullanılan, zehirli (ki 25gr mı insanı kör etmek, 40gr ise öldürmek için yeterli) sanayi kimyasalı olan metanol.


Bilindiği gibi, son birkaç senedir, içki fiyatlarının fahişliğinden beslenerek, bazı gözü para hırsı ile dönmüş, katiller, başta rakı olmak üzere pahalı distile içkileri UCUZ olduğu için (ki metanolü bu kadar kolay nasıl temin ediyorlar?) ZEHİRLİ olduğunu bile bile, anasonla damıtıp RAKI DİYE piyasaya sürdüler. Bİr çok insan bu rakılar yüzünden ya öldü yada yaşamsal fonksiyonlarını yerine getiremez hale geldi. 


Bu noktada en büyük darbeyi evde amatör içki yapımıyla uğraşanlar gördü. İnsanlar o kadar korktular ki, (burada medyanın  etkisi yadsınamaz zira olayları anlatırken, metanolün bilinçli ve sonuçlarını umursanmadan, para denen kavram için kullanıldığının üzerinde durmadılar) evde üretilen alkollerde, metanolün oluşabileceğine şartandılar.


İlk olarak metanol, tarımsal kökenli kaynaklarla (meyveler, doğal yada rafine şeker fermantasyonuyla) elde edebilmek imkansıza yakındır. Metanol klasik usullerle meşe talaşının fermantasyonu ile ve modern usullerle ise karbonun hidrojenize edilmesiyle üretilebilir. Peki hiç mi metanol olmaz? Evde oldukça kötü üretilen alkollerde volümektrik oranın %0,00250 si kadar metil alkol oluşabilir ki bu oran ticari olarak satılan bir votkada bile % 0,00070 altında değildir. Yani evde üretilen bir votkadan kör olmanız için , 22 litre votka içmeniz lazım ki, bu miktara gelemeden zaten metil alkolden önce, etil alkol zehirlenmesinden ölürsünüz :) Ayrıca iyi bir yapılan damıtmayla, bu oran ticari içkilerin çok altına çekilebilir (metanolü sıfıra indirgemenin en basit ve etkili yolu yapılan her damıtmanın ilk 50grmını atmaktır).




DAMITMA (DİSTİLASYON):
 damıtma (distilasyonun) bir kaç ilkesinden bahsetmek istiyorum. Malum, sıvılar farklı sıcaklıklarda buharlaşma özelliklerine sahip. Bizi burada asıl ilgilendiren alkol olduğundan, 2 buharlaşma sıcaklığı bilmemiz yeterli. Metanol 64.7°C de kaynama noktasına ulaşır, etanol ise 78.4°C bu noktaya erişir, suda ise 100°C  dir.(hoş su her zaman buharlaşabilir ama malum burada basınç faktörümüz de var) Damıtma da tam olarak bu özelliklerden faydalanır. Eğer sıcaklığımızı 78,4 dereceye sabitlersek (ki ev imkanlarında imkansız en düzgün bir sistemde bile %5 lik bir sapma olabiliyor) yada olabildiğince yakın tutabilirsek, tüm etanolü toplayabiliriz

Bu paint terk çizimde basitçe alkol damıtma çevrimi anlatılmakta.

Resimde de anlatıldığı gibi ısı kaynağından alınan ısıyla alkol buharlaşmaya başlıyor ve sonucunda buhar soğutucudan geçerken ısı çekiyor ve faz değiştirerek sıvı hale geliyor. Basitçe sistem bu olsa da bazı eklemeler lazım. En önemlisi termometre. Piyasada 70 °C  üzerini ölçen termometre yok gibi. Ölçtüğünü iddia eden nispeten ucuz (30 tl) termometrelerin hiçbiri ölçmüyor, gerçekten ölçenler ise oldukça pahalı. Ben de bu konuya ucuz ve basit bir çözüm buldum. Bir ucuz multimetre (10tl civarı ki evinizde  elektronikle ilgileniyorsanız kesin vardır) ve National Semiconductor firmasının lm35 lineer sıcaklık sensörü (5 tanesi 1.2 lira). Sensör 3 bacaklı, bağlaması basit. sadece 9v pile ihtiyacınız var, sonuçları lineer voltaj olarak verdiği için multimetreyi dc ye almanız yeterli. Vede oldukça düzgü sonuç vermekte. Elimdeki diğer kuyruklu termometre ile de çıkış sıcaklıklarını ölçtüğümde, soğutma sistemimim çalışırlığını izleyebiliyorum.

Aslında bakılırsa kurduğum sistem fazlasıyla ilkel. Ama elimde yeterli malzeme olmaması sebebiyle (kaynağı ateş yakıp yumuşak lehimle yaptım :) ) Kaynama kabı larak annemin eski 10l düdüklüsünü kullandım .9  çok detaylı olamadı, bu ilkelliğe rağmen fazlasıyla efektif.

Bu ilk versiyon. Yarım litre kadar damıtma yaptım. Ama soğutma sadece su ile sağlandığından çok su sarfiyatı oldu (1 litre suma damıtma da neredeyse 30lt).

 Sonraki versiyonumda salt su soğutma yerine, bulduğum heatsinki ve fanı ekledim, su soğutma bölümünü 3te 1e indirdim ve sadece damlama miktarında açarak 10lt suma damıtma da sadece 20lt su harcadım. 

 Efsanevi antika düdüklü tencere ve elektrikli ocak.

Alkol damlarken :)

Damıtırken kısacık bir video.

Sonucunda damıtma işi bittiğinde, 38lt den neredeyse 10lt brandym oldu. onları meşe cipsleri ile 5-6 aylık bir dinlenme sürecine bıraktım :)